Borstvoeding geven is een natuurlijk proces, gebaseerd op de werking van hormonen. Om een goed beeld te geven van hoe borstvoeding eigenlijk werkt is het noodzakelijk om even binnenin de borst een kijkje te gaan nemen...

Wanneer je naar de doorsnede van deze borst kijkt, zie je hoofdzakelijk het klierweefsel. Achteraan in de borst bevinden zich lobben die allen melkklieren bevatten. Deze klieren zijn verantwoordelijk voor de melkaanmaak en biedt tevens een opslagruimte voor de aangemaakte melk tot de omringende spiertjes deze naar de melkkanaaltjes stuurt. Deze kanaaltjes gaan dan vervolgens verder tot grotere melkgangen die leiden naar 5 tot 10 uitgangen in de tepel. Tot voor kort geloofde men ook dat er verwijdingen waren in de melkgangen ( vlak achter de tepel), maar een vrij recent onderzoek heeft uitgewezen dat die melkvoorraadholtes niet permanent aanwezig zijn in de borst. De melkgangen verwijden slechts alleen als reactie op de toeschietreflex maar krimpen weer direct na het beeindigen van de borstvoeding.

't zijn de hormonen...

Borstvoeding berust op de werking van 2 hormonen: prolactine en oxytocine.

Prolactine wordt reeds geproduceerd van zodra je zwanger bent. Maar pas na de bevalling, wanneer de moederkoek je lichaam verlaten heeft, kan prolactine z'n werk doen en ervoor zorgen dat moedermelk aangemaakt wordt. Hoe meer een baby aan de borst drinkt, hoe meer prolactine jouw lichaam zal produceren. Jouw melkproductie berust dus op een vraag - aanbod systeem. Als de baby minder gaat drinken (omdat je gaat afbouwen, een 'flesje' hebt bijgegeven, vaste voeding hebt geïntroduceerd,...) daalt het prolactinegehalte in jouw bloed en wordt er minder melk aangemaakt.

Oxytocine komt vrij wanneer jouw tepel geprikkeld wordt door het aanzuigen van de baby. Dit hormoon zorgt ervoor dat de gladde spiercelletjes die rond de melkkliertjes en melkkanaaltjes liggen gaan samentrekken. Hierdoor gaat de melk naar voren gestuwd worden en zorgt er tevens voor dat de vettere achterliggende melk beter vrijkomt waardoor de borsten tevens beter geledigd worden zodat er weer voldoende melk kan worden aangemaakt. Dit reflex wordt ook wel het 'toeschietreflex' genoemd en kan ervaren worden als een tintelend, prikkelend gevoel in de borst. Let wel, niet elke vrouw voelt dit toeschieten van de melk. Meestal zal je merken dat je baby plots hoorbaar melk doorslikt en het zuigritme van 'korte, snelle zuigbewegingen' veranderd is in 'ritmische, krachtige zuigebewegingen met tussendoor een korte rustpauze'.

Maar! Dit toeschietreflex kan beïnvloed worden door de gemoedstoestand van de moeder... en dit zowel in positieve als in negatieve zin! Het zal iedere borstvoedende moeder bekend in de oren klinken : jouw kindje ligt rustig te slapen, jij bent in een tijdschrift aan het lezen en moet denken aan je kindje... plots voel je je melk toeschieten... Het ontspannen denken aan je kindje, aan hoe je het knuffelt, een foto ervan bekijken,... kan aanleiding geven tot het toeschieten van de melk. Handig om weten: wanneer je je kindje aanlegt kan je het toeschieten van de melk bevorderen door: warmte (een uitgewrongen washandje dat je onder de hete kraan gestoken hebt), zachte massage van de borst, iets warms drinken, zorgen dat je ontspannen zit/ligt en niet gestoord kan worden (briefje op de deur, telefoon van de haak). Anderzijds kunnen spanningen, oververmoeidheid, onzelfzekerheid, twijfels, emoties het toeschietreflex remmen.

Weet dat dit vertraagde toeschieten van je melk vaak tot zeer gespannen en emotionele toestanden kan leiden: je voelt je machteloos, twijfelt aan je eigen kunnen... en je baby is helemaal overstuur. Daarom is het belangrijk een idee te hebben over de werking van borstvoeding en van de borstvoedingsperiode een verwenperiode voor jou en je baby te maken! Zorg ervoor dat je ontspannen zit of ligt, niet gestoord kan worden, je voldoende hulp kan krijgen voor de dagdagelijkse klusjes (of enkel het broodnodige doet), gezond eet en voldoende drinkt... en weet dat je het beste geeft aan jouw kindje : borstvoeding!

Twijfel je, zit je met vragen, heb je steun nodig, aarzel dan niet en neem contact op met iemand van Borstvoeding vzw!